Kết thúc phần trước, chúng ta đã đến với một loạt những vụ biến loạn gây ra bởi nhà Blackfyre kéo dài đến tận thời Vua Jaehaerys II mới chấm dứt. Những tưởng vương quốc từ đây sẽ được yên bình vì Jaehaerys II là một vị vua tài giỏi thì chỉ sau 3 năm cai trị, vua Jaehaerys II qua đời vì bệnh tật. Ngai Sắt giờ được trao cho con cả của Jaehaerys II là Aerys. Và như chúng ta đã biết, Aerys II chính là vị vua cuối cùng của Nhà Targaryen, sự sụp đổ của vương triều Targaryen là do một cuộc biến loạn khác – Cuộc Biến Loạn Của Robert. Để hiểu rõ hơn về cuộc biến loạn này, trong phần 5.5 này, chúng ta sẽ tìm hiểu một nhân vật rất đặc biệt trong Biến loạn: Vua Điên Aerys.
1. Giai đoạn đầu sau khi lên ngôi
Nhắc đến Cuộc Biến Loạn Của Robert là nhắc đến Aerys Đệ Nhị, vị vua có biệt danh là Vua Điên, các nhân vật của ASOIAF cũng thường xuyên nhắc đến ông và những hành động điên khùng của ông. Nhưng nguyên do vì đâu mà Aerys II lại trở thành Vua Điên, điều này có can hệ gì đối với Cuộc Nổi Loạn Của Robert? Hãy cùng tìm hiểu về vị vua cuối cùng của nhà Targaryen.
Aerys Targaryen, con trai cả của Jaehaerys II, lên ngôi năm 262 A.C sau 3 năm trị vì ngắn ngủi của cha mình. Khi lên ngôi, Aerys mới 18 tuổi, là một vị vua trẻ tuổi đẹp trai, một chiến binh cũng khá cừ và đã chiến đấu dũng cảm trong Trận Chiến Của Các Vị Vua Chín Đồng ở Stepstone. Aerys không phải người tài năng xuất chúng hay thông minh đặc biệt gì, nhưng Aerys cũng là người có tài, và có sức thuyết phục rất lớn nên anh có khá nhiều bạn bè. Tuy vậy, tính xấu của Aerys là khá kiêu ngạo, mặc dù khi mới lên ngôi thì người ta cho đó là sự cao ngạo của tuổi trẻ, nhưng thực tế sau này đã chứng minh đó là một tính xấu lẽ ra không nên tồn tại, vì một vị vua quá kiêu ngạo thì sẽ là cái đích không thể tốt hơn cho những kẻ xu nịnh.
Khi Aerys đội vương miện vào cái năm 262 A.C ấy, thì ở Storm’s End, con trai cả của lãnh chúa Steffon Baratheon ra đời, cậu bé được đặt tên là Robert, và chỉ có Thất Diện Thần mới biết cậu bé này rồi sẽ khiến cả Bảy Vương Quốc chao đảo như thế nào. Cùng năm đó ở Winterfell, con trai cả của lãnh chúa Rickard Stark cũng chào đời, cậu bé tên là Brandon và 1 năm sau thì con trai thứ của nhà Stark chào đời – Eddard. Mặc dù bây giờ cả ba đều vẫn còn là những đứa trẻ sơ sinh, nhưng sau này chúng sẽ góp phần lật đổ đế chế của những con rồng đã tồn tại ngót gần 300 năm.
Aerys II lên ngôi khi còn trẻ, nhưng anh thậm chí đã có người thừa kế từ ba năm trước. Hoàng tử Dragonstone – Rhaegar Targaryen chào đời vào đúng cái đêm diễn ra thảm kịch Summerhall, thảm kịch đã lấy đi mạng sống của rất nhiều người, trong đó có cả cụ nội anh – vua Aegon V. Aerys và hoàng hậu, cũng là em gái Rhaella, vẫn còn trẻ, và họ muốn có thêm nhiều đứa con. Đó là một điều cần thiết vào lúc đó, vì thảm kịch Summerhall đã khiến dòng máu hoàng tộc bị cắt ngắn, chỉ còn Aerys và Rhaella.

Aerys cùng hoàng hậu Rhaella
Aerys II cũng chẳng hề thiếu tham vọng. Sau khi lên ngôi, anh đã tuyên bố rằng mình sẽ trở thành vị vua vĩ đại nhất lịch sử Bảy Vương Quốc. Thậm chí theo lời bạn bè của anh, vị vua trẻ đầy tham vọng cho rằng rồi sẽ có ngày, mọi người sẽ nhớ đến anh là Aerys Thông Thái, Aerys Vĩ Đại. Một vị vua cần tham vọng, không ít thì nhiều, nhưng quá tham vọng sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường mà thực tế sau này đã chứng minh. Sẽ chẳng có Aerys Vĩ Đại, mà chỉ có một Vua Điên Aerys.
Và việc đầu tiên Aerys làm là cải tổ lại những người phục vụ mình. Đa số các thành viên dưới quyền ở Red Keep bấy giờ đều đã già, có người thậm chí đã phục vụ từ thời ông nội anh là Aegon V, vì vậy, vị vua trẻ ra lệnh giải tấn tất cả và thay vào đó những người trẻ tuổi và khỏe mạnh hơn, duy nhất Grand Maester Pycelle là được giữ lại. Và đáng chú ý nhất là Aerys đã thay thế Cánh Tay Phải già và cẩn trọng Edgar Sloane bằng người bạn thân của mình là Ser Tywin Lannister, người thừa kế Casterly Rock và mới 20 tuổi. Tuy ban đầu có những người nghi ngờ năng lực của Ser Tywin (dù rằng ai cũng thấy ấn tượng, thậm chí là khiếp sợ sau vụ tận diệt hai gia tộc ở Westerland là Reyne và Tarbeck) nhưng dần dần Cánh Tay Phải trẻ tuổi đã chứng minh dù là Cánh Tay Phải trẻ nhất lịch sử thì anh cũng không thiếu năng lực. Việc làm quyết đoán này của Aerys sau đó được nhiều người ca ngợi và nói quả thực anh đang dần trở thành Aerys Thông Thái.

Vua Aerys II cùng Cánh Tay Phải – Lãnh chúa Tywin Lannister
Tywin Lannister và Aerys đã biết nhau từ nhỏ. Tywin khi còn bé đã phục vụ trong hoàng gia, anh và vị hoàng tử trẻ, cùng người em họ của hoàng tử là Steffon Baratheon là những người bạn thân. Ba người đã cùng nhau chiến đấu ở Stepstone, lúc đó Tywin đã là hiệp sỹ còn Aerys và Steffon là cận vệ. Cũng chính Tywin là người đã phong tước cho Aerys bằng thanh kiếm của mình. Tài năng của Tywin nảy nở rất sớm, và nó được chứng minh vào năm 261 A.C khi Tywin tận diệt hai gia tộc cổ xưa của Westerland là Reyne và Tarbeck. Dù cách giải quyết này tàn bạo, nhưng không ai dám bàn cãi khi Ser Tywin đã khôi phục lại Westerland sau những sự hỗn loạn dưới thời của cha anh.
Tuy là bạn thân nhưng tính cách hai người lại trái ngược hẳn nhau. Nếu như Tywin thường lạnh lùng, cô độc, gần như chẳng bao giờ cười hay bộc lộ cảm xúc thì Aerys lại khác hẳn. Aerys là một người năng động, xăng xái trong mọi việc, nhất là những năm đầu mới lên ngôi. Aerys rất thích âm nhạc, khiêu vũ, ngoài ra còn thích các cô gái trẻ, rất nhiều thiếu nữ xinh đẹp từ khắp nơi được đưa tới Red Keep. Thậm chí người ta còn cho rằng Aerys có nhiều người tình hơn cả Aegon Không Xứng Đáng, nhưng anh lại thay người tình rất nhanh. Thường chỉ hai, ba tuần là Aerys lại sẽ có người tình mới, ai lâu nhất cũng chỉ được khoảng nửa năm.
Vậy nhưng, Aerys II đã chứng tỏ mình có nhiều tham vọng, bằng chứng là anh đưa ra một loạt các kế hoạch lớn – hầu hết đều là “không tưởng” nhưng nó cũng cho thấy vị vua trẻ có tham vọng lớn thế nào. Không lâu sau khi mới lên ngôi, anh tuyên bố sẽ giành lại Stepstone và thống nhất nó vào Bảy Vương Quốc. Năm 264 A.C, khi lãnh chúa Rickard Stark tới thăm Vương Đô, nhà vua đã nói sẽ xây một Tường Thành mới kéo dài đến hàng trăm dặm, thay cho cái cũ. Một năm sau, anh lại muốn xây một kinh đô khác “bằng toàn đá cẩm thạch trắng” tại bờ phía Nam của Xoáy Nước Đen. Năm 267 A.C, sau một trận tranh cãi với Ngân Hàng Sắt Braavos về những khoản vay mà cha anh đã vay của họ, Aerys II tuyên bố sẽ dựng một hạm đội lớn nhất thế giới để chinh phục Braavos và “bắt Titan quỳ xuống” (Braavos nổi tiếng với bức tượng khổng lồ của một Titan). Ba năm sau, trong một chuyến thăm Dorne, anh lại nói với Hoàng tử xứ Dorne rằng sẽ làm cho các sa mạc của người Dorne nở hoa bằng cách tạo ra một hệ thống kênh đào ngầm khổng lồ để dẫn nước từ những ngọn núi vào.
2. Khởi đầu cho sự điên loạn
Thế nhưng, chẳng một kế hoạch nào được thực hiện, vì Aerys II thuộc kiểu người “cả thèm chóng chán”. Nhờ vậy, 10 năm đầu sau khi lên ngôi, Bảy Vương Quốc được yên bình, cũng phần lớn nhờ vào tài năng của Cánh Tay Phải – Tywin Lannister. Tywin siêng năng, quyết đoán, làm việc không biết mệt mỏi, thông minh, công bằng và nghiêm khắc. “Các vị thần đã tạo ra người đàn ông này để cai trị”, Grand Maester Pycelle đã viết trong một lá thư gửi cho Citadel sau khoảng 2 năm phục vụ cho Ser Tywin trong Tiểu Hội Đồng. Sự thật là tuy Aerys làm vua, nhưng người cai trị thực sự lại là Tywin, tính cách của nhà vua thì thất thường, nên gần như tất cả mọi việc đều đến tay Cánh Tay Phải. Đây cũng không phải lần đầu tiên, trong lịch sử đã có nhiều nhà vua Targaryen như vậy nên mọi người coi đó là chuyện bình thường. Người dân đã bắt đầu nói rằng Aerys đội vương miện, còn Tywin cai trị Bảy Vương Quốc.
Cuộc hôn nhân giữa nhà vua với hoàng hậu Rhaella cũng chẳng có được hạnh phúc, dù Rhaella đã cố tình làm ngơ việc nhà vua không chung thủy với mình. Quan hệ giữa hai người ngày càng trở nên căng thẳng khi hoàng hậu không thể sinh thêm cho nhà vua một đứa con nào vì các vụ sảy thai liên tiếp xảy ra: một đứa bé gái sơ sinh chết năm 267 A.C, hoàng tử Daeron sinh năm 269 A.C và chỉ sống được nửa năm, suốt những năm sau đó, dù năm nào hoàng hậu cũng mang thai nhưng lần nào cũng bị sảy thai, kéo dài đến tận năm 273 A.C. Ban đầu thì Aerys cũng có an ủi hoàng hậu, nhưng rồi sau quá nhiều lần bi kịch xảy ra như vậy, Aerys dần trở nên tức giận và bắt đầu cho rằng hoàng hậu đã không chung thủy (khôi hài ở chỗ ngay bản thân Aerys cũng có hàng tá người tình). Trong khi đó, việc người bạn và bầy tôi Tywin Lannister có được một cặp song sinh khỏe mạnh, xinh đẹp lại như một đòn đau với Aerys. Aerys đã ghen tị nay càng ghen tị hơn với Tywin, và mối quan hệ giữa hai người ngày càng căng thẳng, dù Tywin vẫn chọn im lặng và tiếp tục làm tròn bổn phận của mình.
Sự rạn nứt ngày càng lớn khi vào năm 267 A.C, lãnh chúa Tytos Lannister, cha của Tywin chết tại Casterly Rock, và Tywin chính thức trở thành Lãnh chúa Casterly Rock và Người bảo hộ phương Tây. Tywin ở lại Westerlands một thời gian và vẫn tiếp tục thực hiện công việc của Cánh Tay Phải. Bản thân Aerys cũng theo Tywin đến Casterly Rock, đem theo thái tử Rhaegar. Và vì cả nhà vua lẫn Cánh Tay Phải đều ở Lannisport và Casterly Rock, nên người dân bắt đầu nói giờ kinh đô chẳng còn là Vương Đô nữa mà là Lannisport và Casterly Rock. Khỏi cần nói cũng biết Aerys phản ứng ra sao trước những lời này, vì thế, mối quan hệ giữa hai người đã tệ nay còn tệ hơn. Khi họ trở về Vương Đô năm 268 A.C, tất cả đều có thể thấy rõ sự bất hòa giữa Aerys và Tywin, bằng chứng là giờ đây Aerys giở chứng khi mọi đề xuất mà Tywin đưa ra, Aerys đều đưa ra đề xuất ngược lại.
Một vài ví dụ như là khi ba thành phố tự trị Myr, Tyrosh và Volantis xảy ra chiến tranh, họ đã nhờ hoàng gia Targaryen giúp đỡ. Tywin thì cho rằng tốt nhất Bảy Vương Quốc nên tránh xa khỏi chuyện này, còn Aerys thì cho rằng nên ủng hộ Volantis (cũng chả có dụng ý gì đâu, căn bản Aerys muốn phá đám Tywin thôi). Một ví dụ nữa là trong một cuộc tranh chấp giữa hai gia tộc Blackwood và Bracken ở Riverlands (hai cái nhà này là tử thù cả ngàn năm rồi, thi thoảng xảy ra tranh chấp là bình thường). Tywin thì cho rằng nên ủng hộ nhà Blackwood, còn Aerys, dĩ nhiên đòi ủng hộ nhà Bracken. Aerys thậm chí còn đi xa hơn chỉ để bôi nhọ và hạ nhục Tywin. Đó là khi nhà vua quyết định tăng phí vào cảng gấp đôi ở Vương Đô và Oldtown, gấp ba ở Lannisport và các cảng lớn nhỏ khác. Rồi khi các thương nhân đến phàn nàn trước Ngai Sắt thì bằng một khuôn mặt không thể nào điềm tĩnh và cao cả hơn, Aerys đổ ngay trách nhiệm cho Tywin bằng một câu nói thâm sâu cực kỳ.
“Lãnh chúa Tywin từng ị ra vàng, nhưng giờ ông ta táo bón mất rồi. Ông ta chỉ đang tìm cách kiếm lại vàng của mình mà thôi” (vì sự giàu có và thịnh vượng của nhà Lannister nên mọi người vẫn thường nói lãnh chúa Tywin ị ra vàng)”
Và tất nhiên, trên cương vị một “đấng minh quân”, Aerys đồng ý trả lại mức phí như cũ, và thế là công lao Aerys hưởng còn tiếng xấu thì Tywin nhận.
Và còn một loạt các hành động vụn vặt nữa như là nhà vua bắt đầu đuổi lính của nhà Lannister ra khỏi Red Keep, hay cố tình chọc tức Tywin bằng nhiều cách khác nhau, như khi Tywin định để người em Ser Tygett làm Hiệp sĩ cấp cao ở Red Keep thì Aerys trao vị trí đó cho Ser Willem Darry. Rồi còn vụ sỉ nhục Tywin công khai ở cuộc đấu thương ngựa năm 272 A.C càng làm mọi chuyện thêm nghiêm trọng.
Aerys hiển nhiên có thể cách chức Tywin bất cứ lúc nào, nếu ông muốn. Nhưng không, vì lý do nào đó có trời mới biết, Aerys vẫn giữ Tywin làm Cánh Tay Phải (mà cũng có thể để tiện hạ nhục Tywin dễ hơn). Tywin, ngược lại, vẫn chịu đựng tất cả những trò sỉ nhục đó trong im lặng, dù có khi ông cũng điên người lắm rồi.
Nhưng đỉnh điểm của việc rạn nứt tình bạn giữa hai người là vào năm 273 A.C, khi vợ Tywin là Joanna Lannister mất khi sinh đứa con thứ ba cho ông – Tyrion Lannister, một quái thai, lùn cùng với đôi chân dị tật, đầu thì rất lớn cùng cặp mắt không đồng đều, thậm chí còn có kẻ nói nó có đuôi, nhưng khi Tywin biết được chuyện này thì kẻ nói ra câu đó đã biến mất đi đâu thì có trời mới biết. Sau khi nghe tin đó, Aerys đã nói: “Rõ ràng các vị thần không chịu được sự kiêu ngạo. Họ đã lấy một bông hoa xinh đẹp khỏi tay của hắn và trả lại bằng một con quái vật, để dạy cho hắn biết khiêm tốn”. Tywin, đang đau buồn và nghe được những lời này, thế là tình bạn giữa họ đã chấm dứt. Tywin từ đó không còn biểu lộ bất cứ một cảm xúc nào khác mà còn lạnh lùng và nghiêm khắc hơn nữa. Ông vẫn tiếp tục giữ vị trí Cánh Tay Phải và giải quyết công việc cho nhà vua, trong khi bản thân nhà vua ngày càng tàn bạo, thất thường. Bằng chứng là khi Ser Ilyn Payne – hiệp sĩ dưới quyền Tywin buột miệng nói rằng Tywin mới là người cai trị thực sự, Aerys đã cho bắt và cắt lưỡi ông.
Aerys vốn là một vị vua thất thường, nhưng điều này cũng dễ hiểu với một vị vua Targaryen, vậy cớ đâu chỉ có mình Aerys bị gọi là Vua Điên? Cơn điên của Aerys bắt đầu từ lúc nào?
Có lẽ là từ năm 274 A.C, khi hoàng hậu Rhaella sinh cho Aerys thêm một người con trai là Jaehaerys. Nhà vua rất đỗi vui mừng và gần như trở lại như khi xưa. Nhưng cuối năm đó, hoàng tử Jaehaerys đột ngột qua đời và Aerys đã cực kỳ sốc, sốc và tức giận, thậm chí tuyệt vọng và làm những điều điên khùng. Ông đổ lỗi cho người đỡ đẻ và chém đầu bà ta, rồi sau đó Aerys tuyên bố một nhân tình của ông đã đầu độc hoàng tử và cho tra tấn cô ta đến chết. Tuyệt vọng, Aerys bắt đầu ăn chay và đến cầu nguyện cùng Đại Tư Tế. Ông thề sau này ông sẽ chỉ ngủ với hoàng hậu của mình chứ không còn ai khác – và đúng là Aerys đã làm như thế thật. Có lẽ sự trung thực của nhà vua đã làm mủi lòng các vị thần. Đến năm 276 A.C, hoàng tử Viserys ra đời, một cậu bé khỏe mạnh, tuy hơi nhỏ nhắn. Dù Aerys đã có người thừa kế là thái tử Rhaegar, người đã 17 tuổi thì việc có thêm một đứa con trai lại càng làm Ngai Sắt vững chãi hơn.
Nhưng Aerys lại bị ám ảnh với việc có thể ông sẽ mất đi một đứa con nữa nên ông làm mọi cách để bảo vệ Viserys. Ông lệnh cho các Vệ Vương canh gác ngoài phòng hoàng tử cả ngày lẫn đêm, không ai được phép chạm vào cậu bé khi không có mặt ông – kể cả hoàng hậu. Thậm chí ông còn ra lệnh đốt hết những món quà các lãnh chúa gửi mừng vì sợ chúng có thể làm hại cậu bé. Cuối năm đó, để ăn mừng sự ra đời của hoàng tử Viserys, Tywin đã cho tổ chức một cuộc đấu thương ngựa ở Lannisport, và có lẽ ông cũng muốn nhân dịp này để làm hòa với nhà vua. Ban đầu Aerys từ chối, nhưng cuối cùng vẫn đồng ý tham gia.