The Nations – Làm vua thì phải lo cho dân

Tôi để Game trong cái PC cũng khá lâu rồi, giờ mang ra đàm đạo với mọi người. Hồi xưa chơi tựa này trên cái PC Pentium 4 với con VGA RIVA TNT2 cổ lỗ sĩ. Phải công nhận là Game khá cuốn, chỉ tiếc là hãng phát triển không trụ được. Nếu các ông thích quản lý một vương quốc nhưng không hợp Anno hay Europa Universalis. Và có hứng thú với Artstyle hoạt hình của Game, thì theo tôi đây là một series rất đáng thử. OK chúng ta vào việc nhé

The Nations, hay còn gọi là Die Völker 2: Aufstieg zum Königreich, được sản xuất và phát hành vào tháng 6 năm 2001. Game là hậu bản của Alien Nations. Bối cảnh được xây dựng trên hành tinh giả tưởng Lukkat, xoay quanh 3 chủng tộc sống ở đó. Tộc khủng long da xanh Pimmons, tộc nữ chiến binh Amazones và tộc côn trùng Sajikis. 3 chủng tộc này cạnh tranh và chia nhau cai quản các vùng đất.

Công nghệ quân sự của cả 3 hầu hết xoay quanh vũ khí lạnh với giáp trụ thời Trung Cổ. Không biết có ông nào chịu Mod hỏa khí chưa, nhưng cộng đồng của Game khá vắng vẻ. Lại không có bộ công cụ tạo màn chơi nên Game bị quên lãng một thời gian khá dài. Nếu các ông từng săn tạp chí Thế Giới Game thì chắc hẳn đã lướt qua vài trang tin về nó. Số đó tôi nhớ trang bìa in hình Heather Mason trong Silent Hill 3. Bài về The Nations hình như ở trang 15-16. Tên tiêu đề đặt là “Những vương quốc ngộ nghĩnh“

So với mục Câu lạc bộ chơi Game của báo PCWorld chỉ in hình đen trắng. Thì cả số báo Thế Giới Game đều in màu 100% nên bài giới thiệu rất sống động. Lão anh họ tôi quen chơi Game hành động như CS với IGI. Hoặc RTS như Warcraft III hay AOE nên khi ra hàng chọn đĩa Game ổng chẳng màng đến tựa Game này. Nhưng thằng em là tôi thấy cái Mechanic được giới thiệu thú vị quá. Cuối cùng xuống tiền luôn. Một phần đám bom tấn thời đó ăn đĩa CD nhiều quá, tận 3-4 cái. Game này ăn 1 đĩa mà còn nhẹ cấu hình nên gánh được. Lúc về nhà hí hửng đút đĩa vào máy. Cài xong thì xớn xác bấm thẳng vào file .exe mở Game lên nó báo lỗi. Loay hoay 1 hồi hóa ra là mình quên cóp Crack vào Folder.

Sau khi cài đặt đầy đủ rồi mở Game lên thì Game ném mình vào màn hình Menu. Hình tộc nhân Pimmons ngồi giữa bàn, mỗi vật dụng trên bàn đều có một chức năng tương ứng với từng mục nhỏ. Tuy không nhớ hết nhưng mô hình 1 căn nhà là vào mục chơi đơn, 2 ngôi nhà là chơi mạng, quyển sách góc phải là Load Game. Muốn thoát Game ra Desktop thì phải thổi tắt ngọn nến trên bàn. Rất tiếc do Game chỉ có ở GOG, mà tôi hồi đó lại không mấy khi đụng vào phần cốt truyện chính nên đành phải bỏ qua khoản này.

Theo ý kiến của bản thân thì phần Campaign chỉ đóng vai trò giới thiệu và hướng dẫn tân thủ là chính. Phần Custom Game mới chính là tinh túy của tác phẩm đó. Như tôi đã giới thiệu, Game cho phép chọn 3 chủng tộc khác nhau. Tùy bản đồ mà số lượng phe sẽ có thay đổi. Map rộng nhất cho phép 8 phe phái cùng chiến đấu trong một thời điểm. Tất nhiên là các ông bà có thể tắt bớt phe nếu Solo để giảm áp lực. Cơ mà lập 1 LAN Party với những người hoài cổ. Hoặc đấu Online bằng mạng LAN ảo như Hamachi cũng là lựa chọn hợp lý. Trước khi quẩy Touhou 12.3 bằng phần mềm này thì tôi đã ăn hành cũng như bón hành không ít lần trên các Map kinh điển của The Nations. Không hiểu sao Game lại cuốn kinh khủng, chắc ngày xưa giải trí nghèo nàn nên có Game chơi là đã tốt lắm rồi.

Vào Game lúc bắt đầu thì bao giờ cũng có 1 nhà chính với chủ nhà là Vua (nữ hoàng nếu là tộc Amazon) đại diện cho người chơi. Ngoài ra tùy vào Map mà số lượng nhân công cũng khác nhau. Nhưng bao giờ cũng có ít nhất 1 thợ xây, 1 cửu vạn, 1 tiều phu và 1 thợ khai thác đá. Bản thân các nhân công cũng có gia đình, được phân bố ở sẵn trong các ngôi nhà.

Team nội trợ có nhiệm vụ khai thác hoa quả, đi chợ, đi lễ nhà thờ và chăm sóc con cái. Việc nặng thì lao động chính trong nhà đảm nhiệm. Còn đám choai choai khi đủ tuổi sẽ cho đi học, đào tạo nguồn nhân lực để phát triển vương quốc sau này. Một điều thú vị so với các Game RTS khác là các ông sẽ không thể điều khiển phu đi khai thác tài nguyên trực tiếp được. Cứ đào tạo xong là các nhân công sẽ tự động làm nhiệm vụ của mình. Tuy hơi bất tiện nhưng Game nó thế.

Có lẽ kiểu tạo phu xong để khai thác tự động này JoWood Vienna lấy từ dòng The Settlers. Hồi ấy The Settlers nổi lắm, nên ít người chú ý đến The Nations. Đối với tôi thì công trình nào cũng quan trọng nhưng ngoài nhà ở và chỗ làm ra thì 2 công trình cốt lõi là trường học và phòng nghiên cứu. Trường học để đào tạo nhân lực. Phòng nghiên cứu thì tập trung phát triển và Unlock công nghệ, nghề nghiệp và công trình mới. Lúc mới bắt đầu Game giới hạn số lượng nhà được xây, phải nghiên cứu xong lên đời thì cái này nới lỏng hơn chút.

Bởi vì Game ít tập trung Combat so với quản lý nhân lực và tài nguyên. Cho nên theo tôi đây là một trong những Game chiến thuật có nhiều tài nguyên nhất. Với 24 loại tài nguyên trải dài đủ chủng loại. Từ vật liệu thô như gỗ, đá, thịt…Cho đến những nguyên liệu phải qua chế tạo như ván gỗ, sắt thép. Hay tài nguyên phải xây mỏ như vàng, quặng kim loại…hay bắt buộc đào giếng như nước sạch. Thậm chí là nhu yếu phẩm như bánh mì, xúc xích.

Game là bài học vỡ lòng cho những người muốn bắt đầu với Game quản lý nhưng sợ sự phức tạp của đám Hardcore. Tôi nhớ đây là một trong những tựa đầu tiên có khái niệm 1 ngày chia làm nhiều buổi mình từng chạm vào. Sáng tất cả thức dậy làm việc, nghỉ giải lao vào buổi trưa, tối đi ngủ. 2001 ở Việt Nam những Game chi tiết thế này kén người chơi lắm, tuy so với những Game quản lý khác là dễ nhưng vẫn phải có chút căn bản mới nuốt được. Tuy vậy nếu quen thì Game khá là nhẹ nhàng.

Để chế tạo được những tài nguyên trên, đầu tiên phải xây nhà cho nhân công. Có 3 loại nhà: 2 chỗ ở cần gỗ và đá, 4 chỗ ở cần thêm ván gỗ, 6 chỗ ở ngoài ván gỗ ra thì còn ngốn cả thép. Rồi đào tạo nhân lực. Với nghề cơ bản (Thợ xây, tiều phu, thợ đá, thợ săn, cửu vạn) thì không cần xây nhà. Nhưng từ thợ mộc trở đi thì phải có chỗ làm.

Một loại công trình có thể chế tạo tối đa 2 loại tài nguyên. Như xưởng mộc lúc đầu chế ván gỗ, sau có thể làm xe cút kít trang bị cho cửu vạn. Hay lò bánh nướng được bánh mì và bánh mì dẹt. Lò mổ có thể tạo ra thịt và xúc xích (Tất nhiên phải xây trại gia súc để nuôi bò đã). Nhưng hầu hết các nghề đều phải có cửu vạn để vận chuyển nguyên liệu thành phẩm đến kho và mang nguyên liệu thô đến xưởng.

Quy mô vương quốc càng rộng thì càng cần nhiều cửu vạn. Nếu thiếu cửu vạn hoặc tài nguyên không đủ thì quá trình sản xuất sẽ bị chậm lại, thậm chí tê liệt. Vì thế đường lát đá và xe cút kít là những tài nguyên rất quan trọng vào cuối Game. Mục đích chính để tăng tốc độ vận chuyển. Chuyện đời đầu chỉ có vài ba cửu vạn nhưng đời 3 số lượng cửu vạn phát sinh thành 30-40 nhân khẩu là rất bình thường. Một số map lớn, nhiều mỏ và công trình có khi vọt lên đến 50 cửu vạn. May mà nghề này đào tạo nhanh, chỉ mất 3 vạch vàng chứ nếu chờ lâu thì khá căng đấy. Nghề cửu vạn là mạch máu của cả vương quốc do người chơi quản lý mà.

Các ông biết không, đời đầu thì không sao nhưng sang đời 2 và 3 mọi chuyện phức tạp lên. Mới chơi thì chỉ cần xây quán ăn để nhân công nghỉ tay ăn uống là được (Cứ 12 giờ trưa trong Game là cả lũ kéo về quán ăn nạp năng lượng). Hoặc đào tạo thợ săn để xử lý thú dữ như sói hoang hoặc rắn độc. Sang đời 2 đời 3 thì phải xây đền để chiều lòng thần linh, bên nội trợ phải đi lễ nhà thờ không thì trời phạt. Đấy là còn chưa kể phải có chợ để cung cấp nhu yếu phẩm cho dân.

Oái oăm ở chỗ này. Vì một số tài nguyên bán ở chợ có thể tự cung tự cấp được. Nhưng 6 loại tài nguyên sau đây chỉ có thể chế biến tùy vào chủng tộc mọi người chọn. Phân bón và nước ép nấm tươi cho tộc Pimmons. Xà phòng và bánh dâu cho tộc Amazones. Nước tăng lực và sữa cây xương rồng độc quyền của tộc Sajikis.

Mà nếu kho không đủ hoặc cửu vạn đình công thì dân la ó kinh lắm. Thỉnh thoảng vào mục Motivations mà dân nó kêu “There is no Pastry Left“ hoặc “I didn’t get anything to eat“ thì liệu hồn mà nhập đủ nhu yếu phẩm để cung cấp cho chúng nó đi. Khi dân đòi mà không đáp ứng, thái độ ở mức Angry quá lâu (Game có 4 mức độ hài lòng của dân, gồm Happy, Sastified, Unhappy và thấp nhất là Angry). Thì nguy cơ chúng nó biến thành kẻ cướp, ăn trộm tài nguyên và quấy rối cuộc sống của tập thể xung quanh là không tránh khỏi. Lúc đó chỉ còn nước xây đồn công an và đào tạo nhân viên cảnh vệ để nhốt chúng nó một thời gian cho đỡ quậy phá.

Mà bọn này ra tù, hoàn lương xong thành người thất nghiệp thì cũng phải mất công đào tạo bọn nó lại từ đầu. Tôi nhớ không sai thì bọn choai choai để lâu không cho vào trường học tập thì cũng được trở thành class thất nghiệp. Mà bọn thất nghiệp cũng tính là tốn một suất chỗ ở, không cung cấp là Game phạt nặng ngay. Hồi xưa tôi không biết chơi nên đám trộm cướp tràn lan. Phải xây 2 cái đồn, mỗi đồn 8 xà lim mới nhốt nổi chúng nó.

Chưa hết, ổn định được rồi thì xây công trình biểu tượng. Cái này không xây cũng được vì rất tốn tài nguyên. Nhưng nếu xây được thì nó Buff cho vương quốc rất nhiều chỉ số. Mình còn nhớ cái tượng khổng lồ của phe Pimmons phải tốn một lượng lớn thép để xây. Nhưng bù lại chỉ số Motivations của dân tăng vọt, tầm 20% đổ lên. Và nếu phá được cái này của địch thì nội bộ đối thủ sẽ bị xáo trộn không ít.

Xong phần đối nội thì đến phần đối ngoại. Chúng ta có thể buôn bán, trao đổi tài nguyên thông qua Icon hình túi tiền buộc dây đỏ trong Menu. Khi hợp đồng được chốt thì sẽ có khinh khí cầu thả hàng vào nhà chính. Tùy vào tài nguyên ông có thì giá trị trao đổi sẽ rất khác nhau. Nhưng 2 tài nguyên quan trọng và đắt giá nhất là vàng và vũ khí.

Vàng để trả lương cho nhà nghiên cứu. Vũ khí để xin quân. Cả 2 đều cần xây mỏ. Vàng thì cứ nghiên cứu mỏ vàng rồi xây xong để cửu vạn mang về kho là xong. Còn vũ khí hả ? Nghiên cứu mỏ quặng sắt, xây lò rèn, đào tạo thợ rèn rồi hô cửu vạn mang nguyên liệu thô là quặng xong ngồi chờ thợ rèn vũ khí nhé.

Đến phần xin quân là lằng nhằng nhất đây. Đầu tiên phải nghiên cứu và có tài nguyên xây thành trì (Stronghold). Xong thì quân đội sẽ tự động đến ghi danh. Tùy vào loại quân, đạo quân mà tài nguyên để xin quân sẽ khác nhau. Nhưng thường là phải có vũ khí, thức ăn (xúc xích, bánh mì, cá, thịt) và vàng. Mỗi thành chỉ xin được một đạo quân.

Và Game chỉ cho xây tối đa 2-3 cái thành như vậy, có lẽ để tránh tình trạng Game thủ lấy thịt đè người. Quân đội là đơn vị duy nhất người chơi chúng ta có thể điều khiển bằng tay được. Tuy tốn nhiều tài nguyên và khó tuyển như vậy nhưng thật sự mà nói quân đội rất dễ chết. Chỉ cần mon men lại doanh trại quân địch, ăn 7-8 phát bắn từ tháp canh đối thủ là bay màu.

Vì vậy khi xây quân là bắt buộc phải rất cẩn thận. Các ông có thể tốn nguyên một con bò và cả đống công sức để chiêu quân. Nhưng sơ sẩy một chút là đạo quân đó tan tác ngay. Game thiên về quản lý đất nước hơn bành trướng xâm lược. Vì vậy gây chiến là một hành động khá nguy hiểm. Hầu như rất ít người làm điều này trong Game. Trừ phi thằng kẻ thù cố tình chiếm mỏ khoáng sản mình nhắm đến mà không năn nỉ xin lại được thì đập thôi.

Ngoài quân đội ra thì tháp canh và tường thành cũng là những thứ không thể thiếu. Ngay cả tháp canh cũng phải có người trực, vì Game nó mô phỏng khá kỹ mà. Tôi có cảm giác hãng cố tình buff công sự phòng thủ quá đà và Nerf quân đội để hạn chế đánh nhau. Không biết mấy bô lão thời đó nghĩ thế nào nhưng theo tôi cảnh Combat trong Game, mấy đạo quân lao vào xáp lá cà trông không khác mấy đứa học sinh ít tuổi chơi đùa vậy.

Nói đánh như mèo cào cũng chẳng sai tí nào. Tuy có thể nhờ thần linh giúp đỡ nếu cột cầu nguyện đầy. Nhưng thay vì rung chuông thỉnh thì tự lực cánh sinh vẫn hơn. Tôi quên chưa nói, nếu các ông chăm xây đền đi lễ và cúng tài nguyên đều đặn cho thần linh. Cột cầu nguyện đầy thì có thể rung chuông. 3 điều ước là xin thêm vàng, cầu sức khỏe và nguyền rủa kẻ thù. Cơ mà nếu cột đó cạn thì xác định là mất vài cái nhà khi để thần linh nổi cơn thịnh nộ. Thế nên đám tu sĩ được đào tạo bài bản từ trường lớp cũng phải làm việc hết công suất. File Save của tôi xây đến cái đền thứ 5 rồi. Dân bành trướng ác quá, mà nếu không nhanh tay xác định ăn đủ.

Tôi vẫn hoài niệm về thời năm xưa, khi cùng anh Phương, bạn ông anh họ tụ tập ở nhà anh ấy. Các anh thay nhau chơi từng Map lớn nhỏ, từng khoảnh khắc mà ông này tranh máy ông kia. Xong cãi nhau ỏm tỏi về việc ai được chơi trước. Rồi chia sẻ những đoạn mã ăn gian Cheat Code, những chiếc đĩa cài, từng cái USB chống Shock chứa phần mềm Artmoney để Hack tiền và tài nguyên trong Game.

Tôi biết là Hack Cheat thời bây giờ không ai ủng hộ. Nhưng được là một phần của tuổi thơ hồn nhiên ấy thật đáng nhớ. Thời mà con người ít bon chen hơn bây giờ. Nếu được trở về làm đứa trẻ cấp 1 thì tôi đứng cạnh nhìn các anh chơi cũng được. Kể cả có phải biếu không cái đĩa The Nations năm đó. Chỉ cần như thế, vậy là đủ.